[تالار گفتمان ساده دل]

تالار گفتمان ساده دل  منطقه آزاد  عمومی  ادبـــی - مــذهــبــی   شعر چیست؟ شاعر کیست؟

[اشتباهی که یک عمر پشیمانم از آناعتمادیست که بر مردم دنیا کردم!***************چو عاشق می شدم گفتم ربودم گوهر مقصود/ ندانستم که این دریا، چه موج خون فشان دارد!]

بند اول یک ترجیع‏بند از فرخی در وصف نوروز:

ز باغ ای باغبان ما را همی بــوی بهـار آید***  کلید باغ ما را ده که فردامان به کار آید

کلید بـاغ را فردا هـــزاران خواستار آید***  تو لختی صبر کن چندان که قمری بر چنـار آید

چو اندر بـاغ تو بلبـل به دیـدار بهار آید***  ترا مهمان ناخوانده به روزی صد هـزار آید

کنون گر گلبنی را پنج شش گل در شـمار آید***  چنان‌دانـی که هرکس را همی زو بـوی یار آید

بهـار امســال پندار همی خوشـتر ز پــار آید***  وزین خوشتر شود فردا که خسرو از شکـار آید

بدین شـایستگی جشنـی بدیــن بایستگی روزی***  ملک را در جهان هر روز جشنی داد و نوروزی

[شالیزه جان تاپیک بسیار زیبایی ایجاد کردی.خیلی برام جالبهدوست دارم همراهیت کنم ولی اطلاعاتم در این زمینه مثل تو نیست.منعلاقه زیادی به این نوع تاپیک ها دارم...مرسی]

شالیزه جان تاپیک بسیار زیبایی ایجاد کردی.خیلی برام جالبه
دوست دارم همراهیت کنم ولی اطلاعاتم در این زمینه مثل تو نیست.من
علاقه زیادی به این نوع تاپیک ها  دارم...مرسی

شاليزه جان چقدر خوب ميشه حالا كه اين كارو شروع كردي راجع به شعر معاصر وانواع اون هم توضيح بدي ....ياشايد من خيلي عجولم وهنوز به اون نرسيدي .

[اشتباهی که یک عمر پشیمانم از آناعتمادیست که بر مردم دنیا کردم!***************چو عاشق می شدم گفتم ربودم گوهر مقصود/ ندانستم که این دریا، چه موج خون فشان دارد!]

شاليزه جان چقدر خوب ميشه حالا كه اين كارو شروع كردي راجع به شعر معاصر وانواع اون هم توضيح بدي ....ياشايد من خيلي عجولم وهنوز به اون نرسيدي .

چشم شادی جان سعی می کنم به موضوعات مختلف برسم

[مسمط]

مسمط
 
مسمط اسم عربي از ريشه «سمط» و به معناي رشته مرواريد و رشته‌اي كه مانند بند تسبيح در آن مهره‌ها كرده باشند و نيز به معناي

زيور گردن و دوال فتراك يعني تسمه شكار بند و ترك بند آمده است.
 
در فرهنگ اصطلاحات ادبي، مسمط معادل Multiple-poem (شعر چند بندي) بیان شده است. اين واژه در منابع درجه اول علم بديع به

 دو مفهوم اطلاق شده است:

1- شاعر بيتي را به چهار قسم كند و در آخر سه قسم، سجع نگاه دارد و در قسم چهارم قافيه بیاورد و اين را شعر مسجع نيز خوانند.

  ابيات ذيل از امير معزي، نمونه ای از این شعر است:

                 اي ساربان منزل مكن جز در ديار يار من
                                           تا يك زمان ياري كنم بر ربع و اطلال و دمن
                 ربع از دلم پر خون كنم اطلال را جيحون كنم
                                         خاك دمن گلگون كنم، از آب چشم خويشتن

2- پارسيان مسمط به نوعي ديگر نيز گويند و چنان است كه پنج مصراع بگويند بر يك قافيه و در مصراع ششم قافيه اصلي را كه

 بناء شعر بر آن باشد، بياورند.

در اين واژه نامه از مسمط معناي دوم آن مورد نظر است و آن قالب شعري است مركب از بخش‌هاي كوچك كه همه در وزن و عدد

مصراع‌ها يكي و در قوافي مختلف باشند. معمول‌ترين مسمط آن است كه شاعر پنج مصراع بر يك وزن و قافيه بگويد و در آخر يك

مصراع بياورد كه وزن آن با مصراع‌هاي قبل يكسان و قافيه‌اش مختلف باشد؛ كه آن پنج مصراع را «رشته» و مصراع ششم را «بند» گويند.

ساير رشته‌هاي مسمط به همين صورت ساخته مي‌شود. آنچه گفته شد مسمط شش مصراعي بود كه آن را «مسدس» مي‌‌گويند.

ممكن است تعداد مصراع‌هاي هر بخش كمتر يا بيشتر از شش باشد كه در اين صورت با توجه به شماره مصراع‌ها نامگذاري مي‌شود.

مانند مسمط مثلث (سه مصراعي) مربع (چهار مصراعي) و مخمس (پنج مصراعي)؛ اما بيشتر از شش مصراعي چندان معمول نيست

 و كمتر از سه مصراع اصلاً مسمط نباشد.

[مسمط تضمینی]

مسمط تضمینی

نوع خاصي از مسمط است كه همان خصوصيات مسمط را دارد با اين ويژگي كه شاعر پيش از هر بيت غزل از شاعري صاحب آوازه

و استاد، چند مصراع از خود مي‌آورد كه با بيت مورد تضمين هم معني و هم مضمون است.

به عنوان نمونه بندي از مسمطي را كه شيخ بهايي (شاعر قرن دهم) سروده و در آن غزلي از خیالی بخارايي (شاعر قرن نهم) را تضمين

 كرده، میارم:
 
                 تا كي به تمناي تو وصال تو يگانه   
                                                  اشكم شود از هر مژه چون سيل روانه
                خواهد به سر آيد شب هجران تو يا نه؟
                                                  «اي تير غمت را دل عشاق نشانه»
                جمعي به تو مشغول و تو غايب زميانه

مسمط فوق «مخمس» است و بيت داخل گيومه از خيالي بخارايي است.
 

[هایکو ، طرح ، هاشور و ترانک اسمیه که به این جور اشعار داده میشه که قالبا کوتاه و عمیقند و بیشتر با بازی زبانی شکل میگیرند و محوریت خودشونو رو بر کشف های لحظه ای شاعر قرار دادند.هایکو عمیق و پر از اندیشه ست و گاهی روایت درد از زبان شاعر. تصویری که توو هایکو خلق میشه خیلی مهمه.چون کوتاست و رسالت بیشتر و مهم تری نسبت به شعر بلند داره. تا یادم نرفته بگم ریشه هایکو هم به ژاپن بر میگرده. البته اینم بگم هر شعر کوتاهی هایکو نیس.و به قول دکتر شفیعی کد کنی این دست کارها "باید ماندگاری مانایی و ته نشینی در ذهن داشته باشند."]

هایکو ، طرح ، هاشور و ترانک  اسمیه که به این جور اشعار داده میشه

  که قالبا کوتاه و عمیقند و بیشتر با بازی زبانی شکل میگیرند و محوریت خودشونو  رو

  بر  کشف های لحظه ای شاعر قرار دادند.هایکو  عمیق و پر از اندیشه ست و گاهی روایت درد از زبان شاعر.

  تصویری که توو هایکو خلق میشه خیلی مهمه.چون کوتاست و رسالت بیشتر و مهم تری نسبت به شعر بلند داره.

  تا یادم نرفته بگم ریشه هایکو  هم به ژاپن بر میگرده.

  البته اینم بگم هر شعر کوتاهی هایکو نیس.و به قول دکتر شفیعی کد کنی

  این دست کارها "باید ماندگاری مانایی و ته نشینی در ذهن داشته باشند."

 
  همین جا از دوستای گلم مخصوصا اونایی که ذوق شعری دارن (چه در سرودن و چه در انتخاب)

  میخوام تا شعر هایی در قالب هایکو اینجا بذارن.خودمم طرح هامو با اسم" وارش_مازنی" میذارم.

 
  فقط خواهش میکنم با دقت  انتخاب یا سروده  شده باشه و یادتون نره هر شعر کوتاهی هایکو نیس!

  سبز باشید 
[/b][/color]

[بسترم صدف خالی تنهایی ست و تو چون مروارید گردن آویز کسان دیگری]

 شما اجازه ديدن اين عکس را نداريد .
لطفا ابتدا در انجمن ثبت نام و يا به انجمن وارد شويد .

                                                            
            بسترم

               صدف خالی تنهایی ست
 
                                      و تو چون مروارید

                                                گردن آویز کسان دیگری

شما اجازه ديدن اين عکس را نداريد .
لطفا ابتدا در انجمن ثبت نام و يا به انجمن وارد شويد .

                     
                              به اتفاق این اتاق . . . !

                              بغض می کنیم
 
                               و پنجره . . .

                              آغوش خوبی خواهد شد

                              برای هق هق مان . . .

                                                       "بابک کامکار"

شما اجازه ديدن اين عکس را نداريد .
لطفا ابتدا در انجمن ثبت نام و يا به انجمن وارد شويد .


          قرص نان به خورشید گفت :
     
          تو بهتری یا من؟
       
          خورشید گفت:

          بیا از درخت بپرسیم
     
          نان گفت:
 
          از کودک گرسنه ی خفته در سایه ی درخت؛

          چرا نه؟

             "بامداد امید"

[عجیب است شنیده ام این روزها شمع شده ای نگاهی به آمپر غرورت بینداز! تو مانده ای و و کلکسیونی از پروانه های سوخته...! "وارش_مازنی"]

شما اجازه ديدن اين عکس را نداريد .
لطفا ابتدا در انجمن ثبت نام و يا به انجمن وارد شويد .

  
            عجیب است
   
             شنیده ام این روزها شمع شده ای
       
                                  نگاهی به آمپر غرورت بینداز!
               
                                                             تو مانده ای و
             
                                                        و کلکسیونی از پروانه های سوخته...!

                                                                                                 "وارش_مازنی"

[نان بیات سفره مان وقتی گرسنه ام... چقدر شیرین است! "وارش_مازنی"]

شما اجازه ديدن اين عکس را نداريد .
لطفا ابتدا در انجمن ثبت نام و يا به انجمن وارد شويد .


                        نان بیات سفره مان
             
                                  وقتی گرسنه ام...
         
                                         چقدر شیرین است!

                                                             "وارش_مازنی"
                                                           
 

[می خواهم نبودنت را نقاشی کنم با مدادی که بر رویاهامان خط قرمز کشید..! "وارش_مازنی"]

شما اجازه ديدن اين عکس را نداريد .
لطفا ابتدا در انجمن ثبت نام و يا به انجمن وارد شويد .


                            می خواهم نبودنت را نقاشی کنم
 
                                           با مدادی که
 
                                                     بر رویاهامان
   
                                                        خط قرمز کشید..!

                                                                               "وارش_مازنی"

[ای شکارچی ِ سنجاقک.. امروز او چقدر پرواز کرده بود؟! "چینو_نی"]

شما اجازه ديدن اين عکس را نداريد .
لطفا ابتدا در انجمن ثبت نام و يا به انجمن وارد شويد .

ای شکارچی ِ سنجاقک..

                           امروز او
 
                             چقدر پرواز کرده بود؟!

                        "چینو_نی"

[آغاز توجه به شعر عاشورایی]

ادبیات عاشورایی، از غنی‌ترین و حماسی‌ترین ذخایر فكری و احساسی شیعی است و برخی از شاعران نیز تمام شهرت خویش را مدیون همین ذخیره فكری - احساسی شیعی هستند كه مشخص‌ترین ایشان محتشم كاشانی است. او با تصویر كشیدن و توصیف واقعه عاشورا و سرایش تركیب بند معروف «باز این چه شورش است...» امروزه معروف‌ترین شاعر شعر عاشورایی از ابتدا تا زمان حال است.
از سوی دیگر شاعران شیعی پرداختن به واقعه عاشورا را بر خود فرض می‌دانند و این جدای از محبت حضرت سید الشهدا یقینا ریشه در تایید و تشویق و سفارش حضرات ائمه معصومین دارد در به تصویر كشیدن و احیای همیشگی ظلمی كه به ناحق بر امامشان رفته و مظلومیت حضرت حسین.
راویان سقه شیعی نمونه‌های زیادی از این سفارشات و روایات حضرات معصومین را در این مهم نقل كرده‌اند كه ما در اینجا به ذكر یك نمونه آن بسنده می‌كنیم. شیخ طوسی در كتاب رجال صفحه 289 از امام صادق (ع) نقل می‌كند كه فرمودند: «ما من احد قال فی الحسین شعراً فبكی و ابكی به الا اوجب الله تعالی له الجنه و غفرله ؛ هیچ كس نیست كه درباره امام حسین (ع) شعری بگوید و بگرید و بگریاند، مگر آن‌كه خداوند جل جلاله بهشت را بر او واجب كند و او را بیامرزد.»
آغاز توجه به شعر عاشورایی
متأسفانه تا اوایل سده چهارم حتّی اجازه عزاداری عمومی ‌در سوگ سالار شهیدان و سایر شـهـدای كـربـلا بـه شیعیان داده نمی‌شد و به‌خاطر حاكمیت فرمانروایان سنّی مذهب در جـای جـای ایـران و سـخـتـگـیـری‌های مـتـعصّبانه آنان و در تقیه به سر بردن شیعیان، شـعـرای شـیـعـی مذهب از بیم جان، سكوت می‌كنند. به همین دلیل از پیشینه شعر عاشورا در سه سده آغازین هجری نمی‌تـوان مـطـلبـی ارایـه كـرد.
ولی بـا روی كـار آمـدن سـلسـله آل بـویـه خـصـوصـاً ایـّام حكمرانی معزّالدّوله احمد بن بویه 320 ـ 356 بر عراق و خـوزسـتـان و فارس و كرمان. به خاطر ارادت دیرپای این دودمان ایرانی نـژاد بـه اهل بیت، سـیـاسـت كارگزاران حكومتی در ایران به نفع شیعه رقم خورد و با رواج تـدریـجـی مـذهـب تـشـیـّع، ادب عـاشـورا نـیـز از نـیـمـه دوّم سـده چـهارم به تدریج فصل ممتازی از تاریخ ادبیات ایران را به خود اختصاص داد.
بـراسـاس مدارك متقن تاریخی، معزّالدّوله دیلمی ‌فرمان داد تا برای اوّلین بار در روز عاشورای سال 352 ه‍. ق مراسم عزاداری حسینی به‌صورت آشـكـار و عزاداری عمومی ‌و فراگیر در ایالات تحت سیطره او انجام پذیرد، وی در روز عـاشـورای سال 352 ه‍. ق خود موی پریشان سـاخت و لطـمـه بـر سـر و صـورت زنان، بر قـتـل حـسین بن علی (ع) شیون كرد و مردم را نیز امر به این مهم كرد. این اوّلین بار بود كه در ملا عام در بغداد بر مصیبت شهادت حسین بن علی (ع) نوحه كردند و این سنت دیلمیان شصت سال دوام داشت تا این‌كه از زمـان سـلجـوقـیـان 700 ـ 429 سـوگـواری بـرای خـانـدان رسـول اكـرم (ص) و خاصه حضرت سید الشهدا عـمـومی ‌شـد و در این زمان و پس از این زمان است كه سنت تقیه از میان شاعران شیعی برداشته می‌شود و ایشان قادر می‌گردند كه بدون تقیه و ترس و جان از مصیبت بزرگ كربلا در اشعارشان بگویند و بسرایند.
به ظن قریب به یقین ابـوالحـسـن مـجـدالدّیـن كـسایی مَروزی متولّد 341 ه‍. ق، یعنی سالیانی چند پس از اتمام دوران تقیه و در عصر دیالمه، نخستین شاعر فارسی زبان شیعی باشد كه سوگ سروده او در مراثی حضرت سید الشّهدا و اصحاب ظهر عاشورا به صورت شعر مكتوب به ثبت رسیده است و از این روی او را آغازگر این حركت در شعر فارسی می‌دانند. هر چند این شعر كسایی از پختگی و ساختارمندی و غنای مفهومی‌مقبولی برخوردار نیست اما به نوبه خود به خاطر بحث همین اولین بودن درخور توجه و تحسین است.
او در این مرثیه می‌گوید:
«باد صبا درآمد فردوس گشت، صحرا
آراست بوستان را، نیسان به فرش دیبا
دست از جهان بشویم، عزّ و شرف نجویم
مدح و غزل نگویم، مقتل كنم تقاضا
میراث مصطفی را، فرزند مرتضی را
مقتول كربلا را، تازه كنم تولاّ
آن میرِ سر بریده، در خاك خوابُنیده
از آب ناچشیده، گشته اسیر غوغا
تخمِ جهانِ بی‌بر، این است وزین فزون‌تر
كهتر، عدوی مهتر! نادان عدوی دانا
بر مقتل، ای كسایی ! برهان همی‌نمایی
گر هم برین بپایی، بی‌خار گشت خرما
تا زنده‌ای چنین كن، دل‌های ما حزین كن
پیوسته آفرین كن بر اهل بیت زهرا»
اوج شعر عاشورایی
با وجود اتفاق نظر برخی از تذكره‌نویسان بر شیعه بودن و یا گرایشات شیعی داشتن تعدادی از نامبردگان بالا دارند؛ به همان دلیل تقیه در میان آثارشان اشاره مستقیمی‌به مصیبت شهادت حضرت سیدالشهدا نمی‌یابیم. در عوض با روی كار آمدن آل بویه و براشتن تقیه، شاعران كوشیدند تا این خلا را در اشعار خویش جبران كنند.
از همین رو سرودن درباره كربلا به‌طور رسمی‌, گونه‌ای از مراثی شاعران قرون بعدی شعر فارسی، تبدیل شد و ما در قرون 6 و 7 و 8 كه عصر و قرون طلایی ادبیات فارسی است شاهد نمونه‌های بسیار ارزنده و والایی در زمینه مرثیه شهادت امام حسین و شعر عاشورایی هستیم تا جایی كه در حوالی قرن 10 محتشم كاشانی آن را به تمامی‌به اوج خود می‌رساند و تا امروز همچنان تركیب بند «باز این چه شورش است» محتشم بر بلندای ادبیات عاشورایی می‌درخشد و استوار ایستاده است.
اوج حمایت حكومت صفوی از شاعران مذهبی به آن‌جا رسید كه شاه عباس اول صفوی در برابر این بیت شانی تكلو:
«اگر دشمن كشد شمشیر و گر دوست
به طاق ابروی جانانه اوست»
هم وزن شاعر به او زر بخشید. این صله‌ها و بخشش‌ها و امتیازات موجب دگرگونی ناگزیر شعر فارسی به سمت و سوی مراثی و مناقب ائمه اطهار(ع) به‌ویژه شهدای كربلا و قیام سالار شهیدان حضرت حسین بن علی(ع) گردید.
  شعر عاشورایی پس از عصر صفوی
پس از صفویه تا دوره پهلوی، رویكردهای سیاسی به تقویت و رشد شعر عاشورایی انجامیده‌اند. در نهایت، در دوره پهلوی، باز هم عوامل سیاسی بازدارنده كه از مدت‌ها پیش تاثیر خود را از دست داده بودند، اثرگذاری دوباره خود را آغاز می‌كنند. این بازداشت سیاسی به جایی می‌رسد كه در دهه‌های 30 و 40، موجب می‌شود شاعران قرائتی بر اساس و از منظر قیام عاشورا از حكومت وقت به دست دهند.
  شعر عاشورایی در دوران معاصر
با پدیدآمدن دوازده بند محتشم آثار زیادی را می‌بینیم كه به تبعیت از شعر محتشم سروده شده‌اند. مرحوم زنده یاد جلال همایی، امیری فیروزكوهی، جواهری وجدی، محمود شاهرخی و اخیراً علیرضا قزوه كه تركیب بند «كاروان نیزه» را سروده‌اند. البته در قالب‌های نیمایی، آزاد و سپید هم شاعران معاصر ما و به ویژه جوانان كار كرده و همین جوانان در دیگر قالب‌های سنتی هم كارهای مطرحی خلق كرده‌اند. در شعر آزاد می‌توانیم به شعر «خط خون» علی موسوی گرمارودی اشاره كنیم كه یكی از آثار بسیار خوب این عرصه است.